Çevirmen, denemeci, fotoğrafçı, mimar Samih Rifat  04/08/2007 de öldü...

Türkiye'de sanat dünyasının en çok üreten çok yönlü ve hayat dolu kişiliklerinden biri idi Samih Rifat, Rene Char, Prevet ve Kavafis'i Türkçeye çevirmişti. İki yıldır boğuştuğu kansere yenildi.

Türk şiirinin ilk devrimci hareketi sayılan 'Garip hareketi'ni başlatan isimlerden Oktay Rifat'ın oğlu olan Samih Rifat, 1945'te Ankara'da doğdu. Şair ve dilci Samih Rifat dedesi Atatürk'ün emri ile Türk Dil Kurumu Müdürü olmuştu, şair Nâzım Hikmet babasının teyze oğlu, Türk solunun önemli isimlerinden Mehmet Ali Aybar ise babasının kardeş torunuydu.
Saint-Benoit Lisesi'nin ardından 1970'te İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni bitiren Samih Rifat, 1970-86 yılları arasında çeşitli devlet kurumlarında restoratör olarak çalışmıştı.

Üniversitede çeviriye yönelen Samih Rifat; ilk çevirilerini 80'li yıllarda Yazko Çeviri dergisinde yayımladı. Rene Char, Jacques Prevert, Andre Verdet, Jean Follain, Paul Valery, Kavafis, Le Corbusier gibi ozan/yazarlardan çeviriler yapan Samih Rifat, daha sonra reklam sektörüne geçti; fotoğrafçılık, belgesel film ve reklam filmi yönetmenliği ile reklam yazarlığı gibi işler yaptı. Bu renkli kişilikle Metin yazarı ve düzeltmen olarak çalıştığı Ajans Letra'dan tanışmıştık. Mesai arkadaşlığının yanı sıra , enerji dolu, neşeli, zeka fışkıran esprileri ile bizlerde unutulmaz izler bırakırken yapıcı, alicenap ve entellektüel hali ile hep hatırlanırlanacak iyi bir dosttu da.

Bir dönem Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık’ta danışman olarak çalışan Samih Rifat, son olarak kuruluşlarından bu yana Pera Müzesi, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü ve Suna ve İnan Kıraç Vakfı’nın baş danışmanlığını yapıyordu., 2000'li yıllarda Koç Kültür Sanat bünyesindeki K Kitaplığı ve sadece beş sayı çıkan Aries dergisinde yayın yönetmeni olarak çalışmıştı. İlk yazısı 1978'de Cumhuriyet gazetesinde çıkan Rifat'in birçok deneme ve çevirisi Sanat Dünyamız, Kitap-lık ve P gibi prestijli dergilerde yayımlanmıştı.

'Herakleitos (Bir Kapalı Söz Ustasıyla Buluşma Denemesi)' (YKY) adlı inceleme, 'Ada' (Sel Yay.) adlı bir anı kitabı bulunan Rifat'ın Türkçeye kazandırdığı onlarca kitap arasında Amin Maalouf'un 'Yüzüncü Ad' (YKY), Mayakovski'nin 'Ne Var Ne Yok' (Sel), Seferis'in 'Kapadokya Kaya Kiliselerinde Üç Gün' (YKY), Rene Char'in 'Seçme Şiirler' (Ada) ve Paul Valery'nin 'İmge ve Sanrı'sı (Harf) da yer alıyordu.

Mehmet Ali Aybar'ın kızı Güllü Aybar'ın deyimiyle gerçek bir entelektüeldi. 'Nitelikten asla ödün vermezdi'
Tahsin Yücel (yazar): Çok üzüldüm. Gerçekten değer verdiğim bir insandı. Çok bilgili, iyi yetişmiş bir incelemeci, yayıncıydı. Çok erken yitirdik onu. Sanat ve düşünce dünyamız için büyük kayıp.

Güllü Aybar (Samih Rifat'ın yeğeni): Çocukluğumun en önemli ağabey figürlerindendi. Candan gülümsemesi, elinde gitarıyla hatırlıyorum onu. Gerçek bir entelektüel oldu. Ama bizde pek rastlanmayan özellikleri vardı. Alçakgönüllü, nazik ve yapıcı bir adamdı. İki hafta önce hastane odasına girerken üzüntü içindeydik ama çıkarken onun verdiği moralle hafiflemiştik. Erken sevinmişiz. Çok üzgünüm.

Gündüz Vassaf (yazar): Dört kuşaktır şiir içinde, şiirle yaşayan bir aileden gelen Samih, sevdiği, Türkçeye kazandırdığı şiirlerden birinde, ölümlerden sonra ölümü dillendirmemizi şöyle çevirmiş: "Geçici bir düştür, ölümlerin olumlandırılması."

Özalp Birol (Suna ve İnan Kıraç Vakfı Kültür Sanat İşletmesi Genel Müdürü): 15 yılı aşkın süre birlikte çalıştığım, çok değerli bir dostu yitirdim. Çok üzgünüm. Samih, müthiş bir bilgi birikimine sahip nitelikten asla ödün vermeyen çok dürüst, özverili, çalışkan, zarif ve alçakgönüllü bir insandı. Hastalığnın son evresinde bile bıkmadan üretmeye devam etti.

1. Yolların başlangıcı Amin Maalouf; Çeviren: Aykut Derman, Samih Rifat - Yapı Kredi Yayınları; Arap Edebiyatı ve Başvuru Eserleri;  426 sayfa
2. Üç Öykü Gustave Flaubert; Çeviren: Samih Rifat Can Yayınları (Erdal Öz); Fransız Edebiyatı, Roman, Hikaye, Şiir, Denemeler; 140 sayfa.
3. Ezgiler Ezgisi Neşideler Neşidesi Çeviren: Samih Rifat Okuyanus Yayınları; Türk Şiiri;  78 sayfa
4. Konuksever Aziz Julien Söylencesi (Can Cep)Gustave Flaubert; Çeviren: Samih Rifat - Can Yayınları (Erdal Öz); Fransız Edebiyatı, Roman, Hikaye, Şiir, Denemeler;
5. Akdeniz'in Mor Binyılı. Yapı Kredi Koleksiyonu Bizans Sikkeleri The Mediterranean's Purple Millennium Yayına Hazırlayan: Samih RifatYapı Kredi Yayınları; Bizans Tarihi, Nümismatik ve Madalyalar; - TÜKENMİŞTİR
6. Henri Cartier - Bresson: Fotoğrafçı - Photographer Yayına Hazırlayan: Samih Rifat - Suna ve İnan Kıraç Vakfı; Biyografiler, Otobiyografiler, Fotoğrafçılık, Kataloglar ve Albümler;
7. Mimarlık Öğrencileriyle Söyleşi Le Corbusier; Çeviren: Samih Rifat Yapı Kredi Yayınları; Mimarlık Tarihi, 1400'den Günümüze;
8. Portraits from The Empire Barış Kıbrıs, Begüm Akkoyunlu, Samih Rifat Suna ve İnan Kıraç Vakfı; Osmanlı Tarihine ait Genel Kitaplar, Batı Resim Sanatı;
9. Gece Yazı Çeviri Şiirler Oktay Rifat, Samih Rifat Yapı Kredi Yayınları; Türkçe Roman ve Hikaye; - TÜKENMİŞTİR
10. Altın Yağmur Mabeyinci Pavlos    ADAM YAYINCILIK / Şiir Çeviren Samih Rifat,109 sayfa, Ciltsiz - Japon Yelpazeleri İçin Yüz Tümce Paul Claudel YAPI KREDİ YAYINLARI Çeviren Samih Rifat,93 sayfa,
11. Kapadokya Kaya Kiliselerinde Üç Gün Yorgo Seferis YAPI KREDİ YAYINLARI / Sanat Dizisi - Çeviren: Samih Rifat,95 sayfa,
12. San Marco'nun Betimi Michel Butor YAPI KREDİ YAYINLARI / Özel Dizi Çeviren Samih Rifat,116 sf.
13. Uzaktan Aşk Amin Maalouf YAPI KREDİ YAYINLARI / Edebiyat Dizisi Çeviren Samih Rifat,76 sayfa
14. Yüzüncü Ad Amin Maalouf YAPI KREDİ YAYINLARI / Edebiyat Dizisi Çeviren Samih Rifat,404 sayfa
15. Ezgiler Ezgisi 'Neşideler Neşidesi' Celal Üster OKUYANUS YAYINLARI / Erotik Us Dizisi - Çeviren Samih Rifat,75 sayfa
16. Ne Var Ne Yok? Beş Film Ayrıntısında Bir Günün Öyküsü Vladimir Mayakovski SEL YAYINLARI / Geceyarısı KitaplarıDizisi Çeviren Samih Rifat,67 sayfa.
17. Ada Samih Rifat SEL YAYINLARI / Geceyarısı Kitapları Dizisi 79 sayfa,
18. Poetika (Şiir Sanatı Üstüne) Aristoteles / Küçük Kitaplar DizisiÇeviren Samih Rifat,95 sayfa,
19. Mutlak Peşinde Honore de Balzac TÜRKİYE İŞ BANKASI KÜLTÜR YAYINLARI / Edebiyat Dizisi - Çeviren Sabiha Rifat, Oktay Rifat, Samih Rifat, 236 sayfa.
20. Saf Bir Yürek Gustave Flaubert    CAN YAYINLARI / Cancep Dizisi Çeviren Samih Rifat,68 sayfa
21. İmparatorluktan Portreler Samih Rifat  PERA MÜZESİ / Edebiyat Dizisi 154 sayfa,
22. Modeste Mignon Honore de Balzac   TÜRKİYE İŞ BANKASI KÜLTÜR YAYINLARI / Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi Çeviren Oktay Rifat, Samih Rifat,396 sayfa.

Yorumlar (1)

	1. Yazan Onur Behramoğlu 05-09-2007 15:07 - Misafir
	En yüce sulh onun olsun Enis Batur, Samih Rifat'a veda yazısında şöyle yazdı: 4 Ağustos sabahı, bir gazeteden, sonra bir başkasından aradılar, başsağlığı dilediler, sayfa düzenleyeceklerdi, sözlü ya da yazılı bir şeyler dile getirmem mümkün müydü, bir yankı gibi dolaştı kafamda di-le-ge-tir-mem-müm-kün-mü heceleri, aklımdan "Sizin gazeteniz kaç sayfa?" sorusu geçti...Sokrates'in, baldıranı içmezden önce flütle yeni bir melodi öğrenmeye çalışmasını anlatır dururum, işte Samih bunu yaptı hastalığı boyunca: Şiirleri üzerinde çalıştı, Mabeyinci Pavlos'un metnini cilaladı, Safo çevirilerini gözden geçirdi, Flaubert yayımladı, iki ayrı müzede üstlendiği sergi ve katalog hazırlama sorumluluklarını yerine getirdi, gidip Akropolis'i gezdi, Dantes'le denize açıldı, son yolculuğunu Heybeliada'ya yaptı, ölümünden üç gün önce pasaport fotoğrafı çektirmeyi aklından geçirdi -- bilmediğinden değil, her şeyin farkındaydı, gene de başına dikilmiş ölümü rencide etmeyi başardı. Yalnızca Elif'e horoz borcu kaldı. Can kuşu uçup gitti. En yüce sulh onun olsun.

Yorum yaz

Lütfen yorumunuzun yazının konusu ile ilgili olmasına dikkat edin. Kişisel hakaret içeren ve reklam amaçlı yorumlar yazmayın. Yanlış güvenlik kodu girildiğinde 'Gönder'e basmadan önce yeni bir güvenlik kodu için sayfayı tazeleyin.
İsim:
Başlık:
Yorum:
Güvenlik kodu:*

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved